Sifreniz yoksa bos birakin

Kürtçe Öğreniyorum

ÖNSÖZ

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki dünyada hiçbir dili öğrenmek kolay değildir. Ve hiç kimse de bir dili internet üzerinden tam anlamıyla öğrenemez. Benim amacım Kürtçeyi hiç bilmeyenler ve Kürtçeyi az bilenlere kaynaklık edebilecek bir ortam sunmaktır. Bir kişiye bile faydam olabilmişse insanlık adına ve Kürtçe adına ne mutlu bana.

Bir dili öğrenmenin ilk şartlarından birisi o dil için gerekli olan bir sözlüğe sahip olmaktır. Kürtçe öğrenmeye yardımcı olması açısından iki tane farklı sözlük aşağıdaki linklerden temin edilebilir.

(Mamoste)

 

Kürtçe Sözlük-1 (Yekbun)

Kürtçe Sözlük-2

 

KÜRTÇE HAKKINDA

Kürtçe dünya dilleri arasında Hint- Avrupa Dil Ailesi grubuna girer( İngilizce, Fransızca, Kürtçe, Farsça, Almanca). Kürtçedeki bazı kelimelerin grubun diğer dillerindeki kelimelerle benzerliğini gösteren bir tablo sunalım:

Kürtçe İngilizce Almanca Fransızca Farsça

Ster(Yıldız) star stern astre sitare

Lêv(Dudak) lip lippe levre leb

Nav (İsim) name name nom name

 

Kürtler; Çivi Yazısı, Avesta Alfabesi, Arami Alfabesi, Eski Pehlevi alfabesi, Masi Sorati alfabesi, Arap Alfabesi, Latin-Kürtçe Alfabesi ve Kiril-Kürtçe Alfabelerini kullanmışlardır. Yapısı bakımından bükümlü bir dildir. (Çekim sırasında kökün değişebilirliği)

Dilbilimcilerin farklı görüşleri olmasına rağmen genel olarak Kürtçenin Kurmancî, Soranî, Kirmanckî, Loranî olarak başlıca dört lehçeye ayrıldığını söyleyebiliriz.

 

ALFABE

Kürtçede baz olarak alınan Celadet Bedirxan alfabesine göre 31 harf bulunmaktadır. Bunlar:

A B C Ç D E Ê F G H I Î J

a b c ç d e ê f g h i î j

———————————————————————————————————————————————–

K L M N O P Q R S Ş T U Û

k l m n o p q r s ş t u û

———————————————————————————————————————————————–

V W X Y Z

v w x y z

 

 

Görüldüğü gibi Türkçe’ den farklı olan harfler bulunmaktadır. Bunlar ê, î, q, û, w ve x harfleridir. Bunun yanında Türkçede olup da Kürtçede olmayan harfler de vardır. Bunlar ğ, ö, ü harfleridir.

Kürtçede olup da Türkçede olmayan harfler yeni başlayanlar için telaffuzda sıkıntı yaratabilmektedir. Aşağıda belirtilen telaffuzla ilgili video dikkatlice izlense telaffuz konusunda sıkıntı yaşanmaz.

 

 

 

Videoyu izledikten sonra söz konusu telaffuzu zor harfleri birer örnekle aşağıda belirtelim.

 

ê: sêv (elma)

î: evîn (aşk) Bu harfin Türkçedeki karşılığı (i) harfidir.

q: qet (asla)

û: zû (çabuk)

x: xelat (hediye)

w: welat (yurt)

 

Bunların yanında Kürtçe alfabesindeki (i) harfinin Türkçedeki karşılığı (ı) harfidir.

 

SÖZDİZİMİ(SENTAKS)

Kürtçede sözcükler arasındaki bağlantı takılar sayesinde oluşuyor. Hem takıların yerleri hem de cümle kuruluşunda öğelerin dizilişi farklıdır. Türkçede

önce şahıs zamiri, sonra zamire ait olduğu belirtilen isim geliyor. Kürtçede ise önce zamire

ait olduğu bildirilmek istenen isim, sonra zamir geliyor. Türkçede zamir takı alırken,

Kürtçede böyle bir şey söz konusu değildir. Kürtçede bir cümlenin kurulabilmesi için iki temel öğeye gereksinim vardır. Bu öğeler özne ve yüklemdir:

 

Ez(ben) hatim(geldim)

Özne Yüklem

 

 

Cümlenin öğelerinin dizilişine birkaç örnek gösterelim.

 

1) Özne + tümleç + yüklem

 

Ez li Amedê dijîm. (Ben Diyarbakır’da yaşıyorum.)

Özne Tümleç Yüklem

2) Özne + nesne + tümleç + yüklem

 

Min nan zû xwar. (Ben çabuk yemek yedim.)

Özne Nesne Tümleç Yüklem

 

 

 

3) Özne + tümleç + yüklem + tümleç

 

Em qet naçin bajar. (Biz hiç şehre gitmiyoruz.)

Özne Tümleç Yüklem Tümleç

 

 

 

Kürtçe cümlelerde vurgulanmak istenen öğe yükleme yaklaştırılır.

 

ŞAHIS ZAMİRLERİ

 

Ben

>

Ez

Sen

>

Tu

O

>

Ew

Biz

>

Em

Siz

>

Hûn

Onlar

>

Ew

 

 

 

 

İYELİK EKLERİ

Ez (Ben)

>

-im/me

Ve ya

-min

Tu (Sen)

>

- î/-yî

Ve ya

-te

Ew (O)

>

-e/-ye

Ve ya

-Wî/-Wê

Em (Biz)

>

-in/ne

Ve ya

-Me

Hûn (Siz)

>

-in/ne

Ve ya

-We

Ew (Onlar)

>

-in/ne

Ve ya

-Wan

 

 

Tablonun kullanımında en önemli ipucu şudur kullanılan sözcüğün son harfi sessiz ise devamındaki sesli, sesli ise sessiz olan eki getirmelisiniz.

 

Örneğin: Ez mamoste me ( Ben Öğretmenim )

 

Örneğimize bakacak olursanız mamoste sözcüğünün son harfi “e” dir. Bu sebeple 1. tekil yani ben in eklerinden olan -im kullanamadık ve -me ekini kullandık.

 

Kişi zamirleri konusunda bahsettiğimiz EW yani o ve EW yani onlar arasında ayrımı ise eklerine bakarsanız çoğul olduğunu -in/ne eklerini almasından anlayabilirsiniz.

 

Örnekler:

 

Navê min Ahmed e ( Benim adım Ahmettir )
Navê te Billur e ? ( Senin adın Billur mu ?)
Navê te Arda ye ? ( Senin adın Arda mı ?)
Navê te çi ye ? ( Senin adın ne ? ))
Navên we Zelal û Şilan in. ( Onların adı zelal ve şilandır )

 

Kürçede soru oluşturma ses vurgusu ile yapılmaktadır. Olumlu cümle aynı şekilde yazılır fakat sonraki ek vurgulanır.

 

 

 

 

 

 

SAYILAR

 

1 – Yek
2 – Du , Do , Dido
3 – Sisê , Sê
4 – Çar
5 – Pênç
6 – Şeş
7 – Heft
8 – Heyşt
9 – Neh
10 – Deh
11 – Yazdeh
12 – Dozdeh
13 – Sêzdeh
14 – Çardeh
15 – Panzdeh
16 – Şanzdeh
17 – Hevdeh
18 – Hejdeh
19 – Nozdeh
20 – Bîst
30 – Sîh
40 – Çil
50 – Pênci
60 – Şêst
70 – Haftê
80 – Heştê
90 – Nod
100 – Sed
1000 – Hezar
1.000.000 – Milyon

Ara sayılara örnek:

Bîst û yek.(21)

Sed û şeş.(106)

Görüldüğü gibi iki sayı arasına û (ve) kelimesi getirilerek sayılar oluşturulabilir.


Agrili Baran iyi Sohbetler Diler.
Etiketler : , , , ,

Bir Cevap Yazın

@ Tum Haklari Saklidir. Sohbet Ile Ilgili Aramalarda Hizmet Vermektedir.